2021/11/28 00:17

بىلدۈرگۈ:

ۋەتەندىكى تور بېكەتلەردىن ماتېرياللارنى ئەينەن يۆتكەۋاتىمىز، ئاتالغۇلار بىزگە ۋەكىللىك قىلمايدۇ. يوقىلىش ئالدىدا تۇرغان ھۆججەت، يازمىلارنى قۇتقۇزۇش ئۈچۈن، سىزمۇ ماقالە-ئەسەر يوللاڭ.


لىۋىيە ئۇرۇشى بىلەن ئىران ئۇرۇشىنىڭ بىزگە كۆرسىتىدىغان ۋاستىلىق سەلبىي تەسىرى

يوللىغۇچى: سايرام ئوغلانى, 2020/01/06 15:14

ئالدىنقى تېما - كېيىنكى تېما

سايرام ئوغلانى

لىۋىيە مەسىلىسى ھەققىدە ئازراق چۈشەنچە :

تارىختىكى تۈركىيە - لىۋىيە مۇناسىۋىتى :

لىۋىيە ئەسلىدە مەملۇكىلار ( 1250 - 1517) نىڭ زېمىنى بولۇپ ، ياۋۇز سۇلتان سېلىمخان 1517 - يىلى مىسىرنى قوشۇۋالغاندا بىللە قوشۇلغان . شۇندىن بېرى لىۋىيە تاكى 1912 - يىلغىچە 400 يىلدەك ئوسمانىلارغا تەۋە بولۇپ كەلگەن . لىۋىيە ئوسمانىلارنىڭ ئافرىقا قىتئەسىدىكى ئەڭ بۇرۇن قولغا ئالغان، ھەمدە ئەڭ كېيىن قولدىن بېرىپ قويغان ۋىلايىتىدۇر.

بالقان ئۇرۇشىنىڭ مۇقەددىمىسى : لىۋىيە ئۇرۇشى

مەزكۇر ئۇرۇش تارىختا « تەرابۇلۇس غەرب ئۇرۇشى » دەپ ئاتالغان بولۇپ ، 1911 - يىلى 29 - سېنتەبىردىن 1912 - يىلى 18 - ئۆكتەبىر كۈنىگىچە داۋام قىلغان . مۇستاپا كامال پاشا 1911 - يىلى 22 - نويابىر « تابراق ئۇرۇشى » دا ئىتالىيەنى قاتتىق مەغلۇپ قىلغاندىن كېيىن ، ئىتالىيە تەرەپ قوشۇنلىرىنىڭ سانىنى يۈز مىڭغا يەتكۈزگەن . ئەمما لىۋىيەدە ئاران سەككىز مىڭ ئوسمانلى ئارمىيىسى ۋە يىگىرمە مىڭ لىۋىيە پىدائىيلىرىلا بار ئىدى . ئوسمانلى دۆلىتى ئىتالىيە بىلەن 3 - ئۆكتەبىر لوزاندا كېلىشىم تۈزۈپ ، 18 - ئۆكتەبىر ئۇرۇش توختىتىپ ، 30 - ئۆكتەبىر چېكىنىپ چىققان . لىۋىيە خەلقى ئۆز كۈچىگە تايىنىپ قارشىلىقنى داۋاملاشتۇرغان. 1931 - يىلى 15 - سېنتەبىر ئۇلارنىڭ داھىيسى ئۆمەر مۇختار دارغا ئېسىلغاندىن كېيىن ، لىۋىيە تاكى 1947 - يىلى 10 - فېۋرالدا ئىتالىيەدىن قۇتۇلۇپ مۇستەقىل بولغانغا قەدەر ئىشغال ئاستىدا قالغان . ئىتالىيە 1934 - يىلى بۇ جاينىڭ « تەرابۇلۇس غەرب » نامىنى ، گېرىكچە قەدىمكى نامى « لىۋىيە » گە ئۆزگەرتكەن . لىۋىيە 1951 - يىلى 24 - دېكابىر پادىشاھلىق تۈزۈم بىلەن بىرلىككە كەلتۈرۈلگەندىن كېيىن ، 1953 - يىلى 28 - مارت ئەرەب ئەللىرى ئىتتىپاقىغا ئەزا بولغان . 1969 - يىلى 1 - سېنتەبىر 27 ياشلىق كازاپى ھەربىي ئىسيان كۆتۈرۈپ ، ئىدرىس خاننى ئاغدۇرۇپ ، تاكى 2011 - يىلى « ئەرەب باھارى » غىچە ھۆكۈم سۈرۈپ ، شۇ يىلى 20 - ئۆكتەبىر يۇرتى سۇرتىدا ئۆلتۈرۈلگەن . ئۇ 1970 - يىلى 28 - مارت 2 - دۇنيا ئۇرۇشىدا كىرىۋالغان ئەنگلىيە قوشۇنىنى قوغلاپ چىقارغان . ئۇ ھەتتا خىتايغا نەچچە چامدان دوللار ئېلىپ بېرىپ ، ئاتوم بومبىسى سېتىۋېلىپ ، ئىسرائىلىيەگە ئاتماقچى بولغان . ماۋ سېتىپ بەرمىگەن . سوۋېتمۇ رەت قىلغان.
2008 - يىلى ئىتالىيە باش ۋەزىرى بېرلۇسكونى لىۋىيەگە كېلىپ كازاپى ۋە ئۆمەر مۇختارنىڭ ئوغلىدىن تارىخىي خاتالىقى ئۈچۈن كەچۈرۈم سوراپ ، ئاندىن مۇناسىۋەت ياخشىلانشان ئۆمەر مۇختارنىڭ ئوغلى،  مۇھەممەد ئۆمەر 2018 - يىلى 14 - ئىيۇل ۋاپات بولغان .
غەرپ ئەللىرى ۋە خوشنا ئەللەر لىۋىيەنىڭ نېفىتىگە كۆز قىزارتىپ كەلگەن . چۈنكى بۇ دۆلەتتىن چىققان نېفىت تولىمۇ ساپلىقى يۇقىرى ۋە مىقدارى مول بولغان نېفىت . باندىت ھەفتەرنىڭ 2011 - يىلى 11 - ئايدا :« مىسىر ، تۇنىس ۋە ئالجىرىيەلەر لىۋىيەلىكلەرنىڭ دۈشمىنى . ئۇلار ھەممىسى نامرات. شۇڭا بۇ جايدىكى بايلىقنى كۆزلەيدۇ . ئەمما دۈشمەن بولسىمۇ مەيلى، كۈچىدىن پايدىلىنىپ ، ئەڭ كۈچلۈك ئارمىيە قۇرۇۋالساق ئۇلار ھېچنىمىگە ئېرىشەلمەيدۇ » دېگەن باياناتى بۇنى تولۇق ئىسپاتلايدۇ .

كازاپى 2011 - يىلى 20 - ئۆكتەبىر ئۆلتۈرۈلگەن بولۇپ ، لىۋىيە ھازىرغىچە تىنچلانمايۋاتىدۇ. بۇرۇن ئىراقلىقلار سادامنى قانداق ئەسلەپ قالغان بولسا، بۈگۈن لىۋىيەلىكلەر كازاپىنى شۇنداق ئەسلىمەكتە.

ئۇرۇش ھارپىسىدىكى ئىدىيىۋى تەييارلىقلار:

ئېيىق تېخى نەچچە كۈن بۇرۇن مەينەت توڭگۇز بىلەن مانتا تۈگۈپ يەپ « بىر ئىشلارنى كېلىشىپ قايتقانىدى». ئۇ يەردىن ئۇدۇل قىرغىزىستانغا قونۇپ،« قۇلاقنى - قۇلاققا يېقىپ، بىر ئىشلارنى توغرىلىۋېتىپ» دەررۇ سۈرىيەگە كېلىپ، « يېڭىلا 50 يىللىق سوۋغات قىلىنغان تارتۇس پورتىنى زىيارەت قىلىپ، ئەسكەرلىرىگە بىر ئىشلارنى ھاۋالە قىلىپلا قايتىپ»، موسكۋادا بىر كۈن دەم ئېلىپلا،24 - ئاپرىل كەچ ۋىلادىۋوستوكقا يېتىپ كېلىپ، 25 - ئاپرىل « تۇنجى قېتىم ئۆزىنى زىيارەت قىلغىلى كەلگەن كىم جەمەتىنىڭ پۇشتى كىم بودەك بىلەن كۆرۈشۈپ، بىر ئىشلارنى كېلىشىپلا، مانا ھازىر 26 - ئاپرىل كېچىلەپ يەنە توڭگۇزلار ئاستانىسىگە كەلدى. « ئىقتىسادىي يىغىنغا قاتناشقىلى كەپتىمىش» .....  بىر شۇملۇق پۇراۋاتىدۇ ! سۇدان ، لىۋىيە ۋە ئالجىرىيە قايتا كىرىزىسقا پاتتى. ئىران ئامېرىكىغا ھەيۋە قىلىۋاتىدۇ! ئەمدى تۈركىيە قايسى سەپتىن ئورۇن ئالار !؟؟. 2019 - يىلى 25 - ئاپرىل .

تۈركىيە ئىراننى قوللاپ، ئامېرىكىنى قىيىن ئەھۋالدا قويدى!
قارىغاندا، پۇتىننىڭ يېقىنقى بىر ھەپتىلىك دىپلوماتىك گۇمپىلىرى تەسىرىنى كۆرسەتكەندەك تۇرىدۇ ! كىم بودەك شەرقتە « تىز پۈكمەيدىغانلىقىنى » جاكارلىدى. ئىران تېخىمۇ تەھدىت سېلىپ « يەر شارىدا دۈشمەنلىرىمىزگە خاتىرجەملىك بەرمەيمىز !» دەۋاتىدۇ !
ئامېرىكا - ياۋروپا بىر تەرەپ، خىتاي - رۇسىيە يەنە بىر تەرەپ بولۇپ، شەرقتە كورىيە يېرىم ئارىلى، جەنۇبىي دېڭىز ، تېنچ ئوكيان ، ھىندى ئوكيان ، ئىران ، سۈرىيە ، لىۋىيە ، ئالجىرىيە ، سۇدان ۋە ئۇكرائىنادا تىركەشمەكتە. ۋاكالەتچىلەر ئۇرۇشى قىلماقتا ! يا كىچىك ئەمەس، يا چوڭ ئەمەس مەھەللىۋى لۈكچەك دۆلەتلەر بۇ ئىككى قۇتۇپنىڭ بىرىنى قوللاش ئارقىلىق ئۆزلىرىنىڭ مىللىي ۋە دۆلەت مەنپەئەتىنى كاپالەتكە ئىگە قىلىش يولىنى تۇتماقتا ! جۈملىدىن تۈركىيە ئۆزىنىڭ ئىراقتىكى، سۈرىيەدىكى، سۇداندىكى، لىۋىيەدىكى ۋە ئالجىرىيەدىكى مەنپەئەتى تۈپەيلى مەجبۇرىي ھالدا ئىككى قۇتۇپنىڭ بىرىگە قوشۇلۇش ئالدىدا تۇرماقتا !  2019 - يىلى 27 - ئاپرىل .

نيۇيوركتىكى ئىجارىدىن 113 دوللار كىرىم قىلىشتىن، سەئۇدى ئەرەبىستاندىن مىلياردلاپ پۇل ئېلىش كۆپ ئاسان!  دوللار ترامپ .
« قارىغاندا لىۋىيە مۇپتىسىنىڭ نەپلە ھەجگە خەجلەيدىغان پۇلنى، مىللىي مەۋجۇتلۇق، مائارىپ ۋە سانائەتكە خەجلەش كېرەكلىكى ھەققىدىكى چاقىرىقنى دۇنياۋىلاشتۇرۇش كېرەك ئوخشايدۇ!» . نېفىت زاپىسى 2028 - يىلى تۈگىمەكچى. دېمەك سەئۇدى بۇندىن كېيىن ھەج - تاۋاپ ئارقىلىق پۇل تېپىپ، ئۈممەتنىڭ پۇلىنى ترامپقا 2017 - يىلدىكىدەك 500 مىلياردلاپ تۇتقىلى تۇرسا، قانداقمۇ خەزىنە قۇرۇقدالمىسۇن!؟. سايرام ئوغلانى .

ئەردوغان ئاخىرى ناتونىڭ پولشا ۋە بالتىق ئەللىرىنى رۇس خەتىرىدىن قوغداش پىلانىنى قوللىغان . گەرچە ناتو ئەزالىرى كۇرد قوراللىقلىرىنى تېرررورچى دەپ ئېتىراپ قىلمىغان بولسىمۇ ، ئەمما تۈركىيەنىڭ ھەربىي ھەرىكىتىگە سۈكۈت قىلغان بولسا كېرەك ! شۇنداق قىلىپ ، ئورۇسلارنىڭ ناتونى پارچىلاش ئۈمۈدى يەنە بىر قېتىم سۇغا چىلاشقان بوپتۇ .
5 - دېكابىر ( ئەمدى غەرپمۇ سۈكۈت قىلىدۇ).

ئەردوغان 9 - دېكابىر دۈشەنبە لىۋىيە ھۆكۈمىتى تەلەپ قىلسا ، ئەسكەر ئەۋەتىدىغانلىقىنى ئېلان قىلغاندىن كېيىن، تابراقتىكى مىلىتارستلار مەجلىسى ئەرەب ئەللىرى ئىتتىپاقى ۋە باندىت ھەفتەرنىڭ قوللىشىدا بۈگۈن نارازىلىق باياناتى ئېلان قىلىپ « لىۋىيە يېڭى ئوسمانلىنىڭ كېڭىيىش دەرۋازىسى بولۇشنى خالىمايدۇ !» دېگەن .

جىددىي خەۋەر  :
لىۋىيەدىكى باندىت ھەفتەر 12 - دېكابىر كەچ ( پەيشەنبە )پايتەخت تىرىپولىغا يۈرۈش قىلىش باشلانغانلىقىنى ئېلان قىلدى . تۈركىيە يەنە بىر قېتىم ئېغىر بېسىمغا ئۇچرايدىغان بولدى . تېخى يېقىندىلا تۈركىيە بىلەن لىۋىيە شەرقىي ئوتتۇرا دېڭىزنى ئىككىگە بۆلۈشۈپ ، ياۋروپانىڭ ئېنىرگىيە يولىنى تىزگىنلەش ھوقۇقىغا ئېرىشكەنىدى . تۈركىيەنىڭ بۇ ئىشىغا نارازى بولغان بىر قىسىم ياۋروپا ئەللىرى ۋە ئەرەب قورچاقلىرى دەرھال باندىت ھەفتەرنى تىرىپولىدىكى ھۆكۈمەتنى ئاغدۇرۇشقا كۈشكۈرتۈپ قورال - ياراق يوللىغان.  ھازىر لىۋىيەدە ئىككى ھۆكۈمەت بار بولۇپ ، بىر پايتەخت تىرىپولىدىكى سىراج ھۆكۈمىتى بولۇپ ، خەلقئارانىڭ ئېتىراپ قىلىشىغا ئېرىشكەن . يەنە بىرى شەرقىي لىۋىيەگە جايلاشقان ئابدۇللا ھۆكۈمىتى بولۇپ ، مىسىر ۋە باشقا ئەرەب غالچىلىرىنىڭ قوللىشىدىكى ھەربىي باندىت خەلىفە ھەفتەرنىڭ قوللىشىغا ئېرىشكەن . باندىت ھەفتەر بۇ يىل 4 - ئاپرىل « پايتەختنى تېررورچىلاردىن قۇتقۇزۇش » شوئارى بىلەن قىستاپ كەلگەن . ئەمما ئۇنىڭ ئەسلىدە ھاكىمىيەتنى ئاغدۇرۇش قارا نىيىتى پاش بولۇپ قالغاچقا ، تۈركىيەنىڭ ھەربىي ياردىمىگە ئېرىشكەن سىراج ھۆكۈمىتى ئۇنىڭ ھۇجۇمىنى توسۇپ قوغلىۋەتكەن . ھەفتەر بۇ قېتىم كۆپ قىسىم تۈركىيەگە قارشى ياۋروپا ھاكىميىتىنىڭ ( بولۇپمۇ ئوتتۇرا دېڭىزدىن ئېنىرگىيە توشۇيدىغان غەرپ ئەللىرى ) ۋە تۈركىيەگە قارشى ئەرەب غالچىلىرىنىڭ ئىقتىساد ۋە قورال - ياراق ياردىمىگە ئېرىشكەن ھەفتەر بۈگۈن قايتا پايتەخت تىرىپولىغا ھۇجۇم باشلانغانلىقىنى ئېلان قىلدى . ئەمدى تۈركىيەگە قارايمىز ! تۈركىيە سۈرىيەگە ئەسكەر چىقارغاندەك لىۋىيەگىمۇ ئەسكەر چىقىرامدۇ !؟ لىۋىيە ھۆكۈمىتى ناۋادا تۈركىيەدىن ھەربىي ياردەم تەلەپ قىلسا ، سىسى بىلەن ھەفتەر قانداق تاقابىل تۇرىدۇ !؟
2019 - يىلى 12 - دېكابىر      پەيشەنبە كەچ  تابراق

مېنىڭ تۇنجى ئىنكاسىم ۋە پوزىتسىيەم  :

27 - نويابىر ئىستانبۇلدا تۈركىيە ۋە لىۋىيە تەرەپ دېڭىز كېلىشىمى تۈزۈپ ، سۇ خوشنىسى بولغاندىن بىر ھەپتە كېيىن ، ناتو تۈركىيەدىن بۇ كېلىشىمنىڭ مەزمۇنىدىن خەۋەر بېرىشىنى تەلەپ قىلغان . تۈركىيە 10 - دېكابىر چارشەنبە ب د ت غا بۇ كېلىشىمنى سۇنغاندىن كېيىن ، مىسىر ، سىپرۇس، يۇنان قاتارلىق دۆلەتلەر ئورتاق نارازىلىق بىلدۈرگەن . سىسى دېڭىزدا ھەيۋە قىلىشقا باشلىغان . باندىت ھەفتەرمۇ بۈگۈن لىۋىيە ھۆۈكۈمىتىنى ئاغدۇرۇش ئۈچۈن تىرىپولىغا ئەسكەر تارتتى . تۈركىيە ئەگەر بۇ قېتىم ئوڭۇشسىزلىققا ئۇچرىسا ، ئاقىۋىتىنى مۆلچەرلەش قىيىن . شۇڭا خۇددى سۈرىيەگە ئەسكەر چىقارغاندەك ھەفتەرنى تارمار قىلىشى كېرەك ! شۇندىلا تۈركىيە خىتايلارنى قىيىن ئەھۋالدا قويۇپ ، ئاپتوماتىك ھالدا ئامېرىكا بىلەن تېخىمۇ يېقىنلىشىدۇ . ئەمما بەرىبىر ياۋروپاغا ياخشى بولالمايدۇ .  سايرام ئوغلانى .

لىۋىيە سىياسىي تەھلىلچىسى رۇس تاراتقۇسىغا : « تۈركىيە بىلەن لىۋىيە ھۆكۈمىتى ئىمزالىغان كېلىشىمدىن كېيىن دۇنيا ھەفتەرنىڭ ھەرىكىتىگە سۈكۈت قىلىدىغان ھالغا كەلدى . ئەمما نىشان يالغۇز پايتەختلا ئەمەس، باشقا ئۈچ چوڭ شەھەرمۇ بار . تېز سۈرئەتتە سەرراج ھۆكۈمىتى ئەزالىرىنى قولغا ئېلىپ ، ئۇلارنى « لىۋىيەنى يېڭى ئوسمانلى تەسىرىگە كىرگۈزۈپ قويغان ۋەتەن خائىنلىرى » دەپ يوق قىلىش بۇ قېتىمقى ھەربىي ھەرىكەتنىڭ نىشانى » دېگەن .
تۈركىيە ئوتتۇرا شەرقتىكى ئىناۋىتىنى تۆكۈۋالامدۇ ياكى جان تىكىپ ئىتتىپاقدىشىنى قوغداپ قېلىپ ، ئوتتۇرا دېڭىزدىكى مەنپەئەتىگە كاپالەتلىك قىلامدۇ !؟ بۇنى جۈمە كېچىسىدىكى ئەنقەرە  - ۋاشنگتون ، قاھىرە - موسكۋا ، تېھران - پېكىن، رىياد - لوندون ، دۇبەي - پارىژ ۋە باغدات - بېرلىن ئارىسىدا قىزىپ كەتكەن رادىئو سىگناللىرى ۋە ئالاقىلەر بەلگىلەيدۇ ...  13 - دېكابىر .  ئەنسىز جۈمە .

شەرقىي ئوتتۇرا دېڭىزدا تۈركىيە بىلەن مىسىر ئوتتۇرىسىدا توقۇنۇش يۈز بېرەمدۇ !؟

تۈركىيە پارلامېنتى لىۋىيە بىلەن ئىمزالىغان دېڭىز تەۋەسىنى بۆلۈشۈش كېلىشىمىگە تەستىق سالغاندىن كېيىن ، تۈركىيە بۇ كېلىشىمنى ب د ت غا سۇندى. نەچچچە سائەت ئۆتمەيلا باندىت ھەفتەر لىۋىيە ھۆكۈمىتىگە قارشى ئۇرۇش باشلىغانلىقىنى جاكارلىدى .
2019 - يىلى 12 - ئاينىڭ 12 - كۈنى

پۇتىن ۋە سىسى قوللاۋاتقان باندىت ھەفتەر ئەسكەرلىرىنىڭ پايتەخت تىرىپولى ئەتراپىدىكى سالاھىددىن ھەربىي مەكتىپىنى ئىشغال قىلىپ ، خوشنا رايوندىكى غول تاشيولنى قامال قىلغانلىقىنى جاكارلىغان . ئۇ تېخى ئىككى سائەت ئالدىدا يەنىلا كونا باھانىسىنى ئىشقا سېلىپ « تىرىپولىنى تېررورچىلاردىن تازىلاش ! » شوئارى بىلەن ئۇرۇش ئېلان قىلغان ئىدى . ئەمما تۈركىيەدىن ھازىرچە سادا يوق .. 13 - دېكابىر .

باندىت ھەفتەر ئۆزىنى ئورۇسلارنىڭ قوينىغا ئاتقاچقا ئامېرىكا  بۇ يىل 14 - نويابىر تىرىپولى ھۆكۈمىتى بىلەن كۆرۈشكەندىن كېيىن ، ھەفتەرنى پايتەختكە قوزغىغان 7 ئايلىق ھۇجۇمىنى توختىتىشقا مەجبۇر قىلغان ئىدى . باندىت ھەفتەر ئاپرىلدىن بېرى پايتەختكە ھۇجۇم قىلىۋاتقان ئىدى . ئارقىدىنلا تۈركىيە بىلەن لىۋىيە 27 - نويابىر دېڭىز تەۋەسىنى قايتا بېكىتىپ ، ئۆز ئارا سۇ خوشنىسىغا ئايلانغان ئىدى . قارىغاندا ئامېرىكا ھىلىگەر رۇسلارنىڭ لىۋىيەنىمۇ مىسىردەك ۋە سۈرىيەدەك كونتىرول قىلىۋېلىشىنىڭ ئالدىنى ئېلىش ئۈچۈن بولسىمۇ تۈركىيەنى قوللايدىغان ، ھېچبولمىسا سۈكۈت قىلىدىغاندەك تۇرىدۇ . ئامېرىكا قوللىسىلا تۈركىيە ئىناۋىتىنى ساقلاپ قالالايدۇ . ئەمما تۈركىيە خاتالىق سادىر قىلىپ ، ئورۇسلار ۋە خىتايلارغا مايىل بولسا ، ئوتتۇرا شەرقتىكى يېتىم كۈچكە ئايلىنىدۇ . ئاقىۋەت ، يىراق شەرقىي ئاسىيادىكى يېتىم كۈچ خىتايلار ۋە شىمالىي ئاسىيادىكى يېتىم كۈچ رۇسىيە بىلەن بىرلىكتە تەڭ يوقىلىش تەقدىرىگە دۇچار بولۇپ قېلىشى مۇمكىن ..... 
2019 - يىلى 13 - دېكابىر.  سايرام ئوغلانى.

سەرراج 14 - دېكابىر چاۋۇش ئوغلى بىلەن قاتاردا كۆرۈشكەن، بۈگۈن ئەردوغان بىلەن تۈركىيەدە كۆرۈشۈپ كېڭىشىپتۇ . ئىلاھىم تۈركىيە پاتقاققا پېتىپ قالماي بۇ ئۇرۇشتا ئۇتقاي!

بۈگۈن 15 - دېكابىر سەرراج  ئىستانبۇلغا تۇيۇقسىز زىيارەتكە كەلگەن بولۇپ ، ئەردوغاننىڭ مىجەزىدىن قارىغاندا بۇ قېتىم لىۋىيەگە ئەسكەر چىقارمىسىمۇ تۈرلۈك قوللاش ئارقىلىق ھەفتەرنى تارمار قىلماقچى ئىكەنلىكى كۆرۈنۈپ تۇرماقتا .

ھالقىلىق پەيتتە پۇتىن ئەردوغانغا « لىۋىيە مەسىلىسىنى بىللە ھەل قىلايلى!» دەپ تەكلىپ بەرگەن ، ئەردوغان دەررۇ قوشۇلغان . دېمەك سىسى بىلەن ھەفتەرنىڭ يېلى چىقىپ كەتكىنى بىكا ئەمەسكەن .  15 - دېكابىر.

تۈركىيە پارلامېنتى بۈگۈن « ئەنقەرە - تىرىپولى بىخەتەرلىك ھەمكارلىق كېلىشىمى » نى تەستىقلىدى . ئەمدى لىۋىيە تەرەپ ھەربىي ياردەم تەلەپ قىلسىلا ، ئەردوغان بىر بۇيرۇق بىلەنلا ئەسكەر يۆتكىيەلەيدۇ .  16 - دېكابىر .

« لىۋىيە ئۇرۇشىنىڭ بىزگە سەلبىي تەسىرى»

قاتار پۇل چىقارسا ، تۈركىيە قورال ۋە ئەسكەر چىقارسا باندىت ھەفتەر چوقۇم ئەسەدنىڭ يولىنى تۇتىدۇ  ! شۇنداق قىلىپ 2 - قېتىملىق « ئەرەب باھارى » باشلانسا، ھەممە ئىسلام دۆلىتى ئۆزىنىڭ دەردى بىلەن بولۇپ قالىدۇ . خۇلاسە قىلغاندا ئوتتۇرا شەرقتە پارتلىغان  ھەر قانداق ئۇرۇش ۋە ئامېرىكا بىلەن تۈركىيەنىڭ ئۇرۇش پاتىقىقىغا پېتىشى بىزگە زىيانلىق، باندىتلار ئۇنداق پۇرسەتنى قولدىن بەرمەيدۇ . سەگەك تۇرايلى ، دىققىتىمىز ۋەتەندە بولسۇن ، دۇنيانىڭ ھەممە يېرىدىكى ئۆزگىرىشلەرگىمۇ قۇلىقىمىز دىڭ بولسۇن !  16 - دېكابىر .

لىۋىيەدىكى ئىككى تەرەپنىڭ قوللىغۇچىلىرى :

لىۋىيەنىڭ غەربىدىكى يەتتە شەھەر ئومۇمىي سەپەرۋەرلىك ھەرىكىتى قوزغاپ ، باندىت ھەفتەرگە قارشى پايتەختنى قوغداشقا قەسەمياد قىلدى . ۋەزىيەت كەسكىنلەشتى .
ھازىر لىۋىيەدە رۇسىيە ، فرانسىيە ، مىسىر ۋە ئەرەب بەگلىكلىرى قوللاۋاتقان باندىت ھەفتەر بىلەن ، خەلقئارادا ئېتىراپ قىلىنغان ۋە تۈركىيەنىڭ ھەر جەھەتتىن قوللىشىغا ئېرىشكەن تىرىپولى ھۆكۈمىتى ھەل قىلغۇچ ئۇرۇش قىلىۋاتىدۇ . ئەگەر ئىككى تەرەپ  تىركىشىپ قېلىپ ، ئۇرۇش سوزۇلۇپ كەتسە ، ئۇ چاغدا كەڭ كۆلەملىك ۋاكالەتچىلەر ئۇرۇشى باشلىنىپ كېتىدۇ . ھازىر ئەردوغان بىلەن پۇتىن ، پۇتىن بىلەن مېركىل ئارىسىدا جىددىي مۇزاكىرىلەر داۋام قىلماقتا . ئۇلار ئۈستەلدە كېلىشەلمىسە، مەسىلە جەڭگاھتا ھەل قىلىنىدۇ.
2019 - يىلى 17 - دېكابىر.  قۇتلۇق جۈمە. 

ئەردوغان لىۋىيەدە قارشىلاشماقچى بولغان سىرلىق كۈچ پۇتىننىڭ سۈرىيە ۋە ئۇكرائىنادا بىرەسمىي شەكىلدە ھەرىكەت قىلىۋاتقان پىدائىي قوشۇنى چىقىپ قالدى . پۇتىن ئۆزىمۇ ئېتىراپ قىلىپ« ئەگەر دۇنيا ئۇلارنى پۇتىننىڭ ئاشپەزلىرى دەپ ئاتاپ ئۆزىنى خۇش قىلسا ھېچ ۋەقەسى يوق . مېنىڭ ئۇلاردىن باشقا زاپاس ئاشپەزلىرىم يوق.  ئەمما ئۇلار چەتئەلدە ئۇرۇشقا قاتناشماي ھەرىكەت قىلىدۇ» دېگەن .
21 - دېكابىر .

ئەردوغان بۈگۈن لىۋىيە ۋە ئالجىرىيە بىلەن بىۋاستە چېگرىداش تۇنىسقا تۇيۇقسىز زىيارەتكە كەلدى  . ئورۇسلار سەۋەبىنى لىۋىيە ۋەزىيىتى دەپ قارىماقتا.  25 - دېكابىر چارشەنبە .

ئەردوغان : « 9 - يانۋارغىچە پارلامېنتتىن لىۋىيەگە ئەسكەر ئەۋەتىش رۇخسىتى ئېلىشقا تىرىشىپ ، لىۋىيە تەرەپنىڭ تەلىپى بويىچە قىسىم ئەۋەتىشنى ئويلىشىۋاتىمىز . تۇنىس ، ئالجىرىيە ۋە قاتار « بېرلىن يىغىنى » غا قاتنىشىپ ، لىۋىيە مەسىلىسىدە رول ئوينىشى كېرەك . باندىت ھەفتەرنى قوللاۋاتقانلار ئىلگىرى مىسىر خەلقى سايلىغان قانۇنلۇق ھاكىمىيەتنى ئاغدۇرۇۋەتكەنلەرنىڭ دەل ئۆزى ئىدى » .  26 - دېكابىر. پەيشەنبە .

26 - دېكابىردىكى ئىشلار، 1530 بابۇرشاھ قازا قىلغان. 1893 جاللات ماۋ يەرگە چۈشكەن. 1972 ترۇمېن ئۆلگەن. 1979 سوۋېت ئافغانغا تاجاۋۇز قىلغان. 1991 سوۋېت ئىتتىپاقى يوقالغان.2019 لىۋىيە تۈركىيەدىن ھەربىي ياردەم تەلەپ قىلغان . شۇ كۈنى باندىتلار قۇرئان كەرىم قاتارلىق ساماۋى كىتاپلارنى كوممۇنىزىمغا ئۇيغۇن قىلىپ يېزىپ چىقماقچى بولغان .

جۈمە كەچ باندىت ھەفتەر پايتەخت تىرىپولىغا 300 مېتىر قالغۇچە قىستاپ كەلگەچكە ، تۈركىيە كېچىكىپ قالماسلىق ئۈچۈن 8 - يانۋاردىكى پارلامېنت تەستىق ئىشىنى بۈگۈن  2 - يانۋارغا سۈرگەن . بۇ ئىش رۇسىيەنى بىئارام قىلماقتا .    28 - دېكابىر. 

تۈركىيەنىڭ ئەسكەر چىقىرىشىدىن ساقلىنىش ئۈچۈن جۈمە كەچ ئىتالىيە ، گېرمانىيە ، ئەنگلىيە ۋە باندىت ھەفتەرنى ئوچۇق قوللاۋاتقان فرانسىيە قاتارلىق تۆت دۆلەت تاشقى ئىشلار ۋەزىرلىرى 7 - يانۋار لىۋىيە پايتەختى تىرىپولىدا زىيارەتتە بولماقچى بولغان .  28 - دېكابىر.

ئەردوغان لىۋىيەگە ئەسكەر ئەۋەتىش ھەققىدىكى تەلەپكە ھازىر ناماز شامدىن كېيىنلا تەستىق سالدى . ئەمدى بۇنى پارلامېنت ئۆگۈنلۈككە ماقۇللىسىلا ئۇرۇش باشلىنىدۇ .
30 - دېكابىر  دۈشەنبە كەچ .

چاقماق خەۋەر : « بۈگۈن تۈركىيە پارلامېنتى 184 كە قارشى 325 ئاۋاز بىلەن لىۋىيەگە ئەسكەر چىقىرىش ھوقۇقى قارار لايىھىسىنى ماقۇللىدى . ئەمدى ئەردوغان بىر يىل ئىچىدە خالىغانچە ئارمىيەنى يۆتكەپ ئىشلىتەلەيدۇ . كېيىنچە بۇ مۆھلەتنى يەنە ئۇزارتقىلى بولىدىكەن » . ئەمدىكى ئىشلار ئەردوغانغا باغلىق بوپقالدى .  2 - نويابىر پەيشەنبە .

تۈركىيە پارلامېنتى 2019 - يىلى 7 - ئۆكتەبىر رەئىس ئەردوغاننىڭ ئارمىيەنى سۈرىيەدە ئۇرۇشقا بۇيرۇش ھوقۇقىنى 2020 - يىلى 30 - ئۆكتەبىرگىچە ئۇزارتقان ئىدى . مانا ئەمدى ئەردوغان لىۋىيەدىمۇ 2021 - يىلى يانۋارغىچە ھەربىي ھەرىكەت قوزغاش ھوقۇقىغا ئېرىشتى.

3 - يانۋار قاسىم سۇلايمانى ئۆلتۈرۈلگەچكە ئەرەب ئەللىرى گاڭگىراپ قېلىپ يىغىلالماي،
4 - يانۋار قاھىرەدە جىددىي يىغىن ئېچىپ تۈركىيەنىڭ ئەسكەر چىقىرىشىغا قاتتىق نارازىلىق بىلدۈردى . شۇ كۈنى تۈركىيەمۇ لىۋىيەگە ئەۋەتىدىغان تۇنجى تۈركۈم قىسىمنى ئاشكارىلاپ ، ھەربىي مانىۋېر ئۆتكۈزدى .
لىۋىيەگە يولغا چىقىش ئالدىدىكى تۈرك ئەترىتى بولسا لىۋىيە بايرىقىدا يۈزى بويالغان زەربىدار قىسىم بولۇپ ، ئەردوغان ئاساسلىق قىسىممۇ پات ئارىدا ماڭىدۇ دېدى .

5 - يانۋار ئەردوغان سەئۇدى جەمەتىنى قاتتىق تەنقىد قىلىپ : « سىلەر ئىسيانچىلارنى قوللاپ كەلدىڭلار ، گەپ قىلمىدۇق . باندىتلارنى قوللاپ مىليونلىغان جانلارغا زامىن بولدۇڭلار، مىليونغان ئۆز خەلقىڭلارنى كۆچمەن بولۇشقا مەجبۇرلىدىڭلار يەنە گەپ قىممىدۇق . بىز تۆت مىليون ئەرەب مىللىتىڭنى ۋە دىندىشىڭقا قۇچاق ئاچتۇق . سەنلەرچۇ !؟ يەنە قايسى يۈزۈڭ بىلەن بىزنى ئەيىپلەيسە .!؟ ئەسلى باندىلارنى قوللىغىنىڭ ئۈچۈن بىز سېنى قاتتىق ئەيىپلەيمىز !» دېيىش ئارقىلىق قورچاق ئەرەب ئىتتىپاقى ئەللىرگە بىر كاچات سالدى .

باندىت ھەفتەر 4 - 5 - يانۋار كۈنلىرى ئۇدا ئەردوغاننى ئەيىپلەپ ، تۈرك خەلقىنى ئۇنىڭغا قارشى كۈشكۈرتتى . ئەمما يەنىلا مەقسىتىگە يېتەلمەي جىمىپ قالدى .

6 - يانۋار ئەردوغان بۈگۈن قوشۇنلارنىڭ يولغا چىقىشقا باشلىغانلىقىنى ،ئۇلارنىڭ ئۇرۇش قىلىش ئۈچۈن ئەمەس ، بەلكى پايتەخت تىرىپولىنىڭ ئەنسىز ۋەزىيىتىگە خاتىمە بېرىش ئۈچۈن ئىكەنلىكىنى تەكىتلىدى . ئەمما تەنتەك ھەفتەر ئالدىن قول سېلىپ قويسا ، ئاندىن قايتۇرما ھۇجۇم قىلىشى رەسمىي يوللۇق بولىدۇ . ئۇتۇقلۇق بولغاي !

خۇلاسە : تۈركىيەنىڭ ئامېرىكىغا قارشى ئۇرۇشتىن باشقا ھەر قانداق ئۇرۇشى ھەم خىتاينىڭ ھەم رۇسىيەنىڭ مەنپەئەتىگە زىيانلىق . بۇمۇ تۈركىيەنىڭ ئامېرىكا بىلەن بىر سەپتە تۇرۇشنى داۋام قىلىشىغا پايدىلىق . ئۇندىن باشقا تۈركىيەمۇ ھازىر خىتايغا ئوخشاش ھالقىلىق تاللاش باسقۇچىدا ! « يا ئۇرۇش قىلىپ يېڭىپ ، ئۆزىنىڭ رايون چوڭ دۆلىتى ئىكەنلىكىنى ئىسپاتلاپ ، ئوتتۇرا شەرقتىكى مەنپەئەتلىرىنى قوغداپ ئىتتىپاقداشلىرىنى كۆپەيتەلەيدۇ . ياكى ئۇرۇش قىلىشتىن قورقۇپ رەسۋا بولۇپ ئىناۋىتى بىراقلا يەر بىلەن يەكسان بولىدۇ. بۇندىن كېيىن ئوتتۇرا شەرقتە ھېچكىم ئۇنى كۆزگە ئىلمايدۇ ! » . خىتايمۇ شۇنداق !!

شۇڭا بۇنداق ھالەتتە تۈركىيە چوقۇم بۇ ئۇرۇشقا كىرىشى شۇنداقلا غەلىبە قىلىشى كېرەك !
ئەمما ئامېرىكا بىلەن ئىران ئوتتۇرىسىدىكى ئۇرۇش ھېچقاچان بىزگە چوڭراق پايدا ئېلىپ كەلمەيدۇ ، ئەكسىچە ئامېرىكا ئوتتۇرا شەرقتە تېخىمۇ چوڭقۇر پاتقاققا پاتىدۇ . چۈنكى ئۇ 1979 - 1989 - يىللىرى ئافغانىستاندا پاتقاققا پاتۇرۇپ قويغان رۇسلار « خەپ ! » دەپ تۇرۇۋاتىدۇ . ئىرانغا ھۇجۇم قىلسىلا رۇسلارمۇ ئۆچىنى ئېلىۋالىدۇ ، خىتايلار يەنە 20 - 30 يىل ئۆمرىنى ئۇزارتىۋالالايدۇ . تارىخ ئىسپاتلىدىكى ئىراننى ئۆز ئىچىدىكى ئىنقىلاپ يىقىتمىسا تاشقى كۈچلەرنىڭ يىقىتىشى تەس . چۈنكى ئۇلار تاشقى دۈشمەنگە قارشى پەۋقۇلئاددە بىرلىك روھىغا ئىگە . ئەڭ يامان بولغىنى ،
قاسىم سۇلايمانىنىڭ 3 - يانۋار ئۆلتۈرۈلۈشى ئىران ھۆكۈمىتىگە « ئاپەتنى ئامەتكە ئايلاندۇرۇش پۇرسىتى ئاتا قىلدى » . ئەسلىدە ئىران خەلقى مۇستەبىت ھۆكۈمەتكە قارشى كۆتۈرۈلۈپ چىقىپ ھېچ بېسىقمىغانىدى . مانا ئەمدى ھەممىسى نارازىلىقنى بىراقلا ئامېرىكا تەرەپكە قاراتتى . ئالىي داھىي ئەلى خامىنىي دوستىنىڭ ئۆلۈمىدىنمۇ ھېچكىم ئويلاپ باقمىغان دەرىجىدە پايدىلىنىپ ، ئىران خەلقىنىڭ ھاكىمىيەتكە بولغان ئاچچىقىنى ئۇستىلىق بىلەن ئامېرىكىغا قارىتىپ قويالىدى.
6 - يانۋار ( بۈگۈن ) قاسىم سۇلايمانىنىڭ جەسىتى قۇم شەھىرىگە ئېلىپ كېلىنىپ ، ئالىي داھىي نامىزىنى چۈشۈردى . پۈتۈن ئىراندا تۆت مىليون ئادەم كوچىلارغا چىقىپ قوشۇلدى . ئىرانلىقلار ( پارسلار ) ئەرەبلەرگە ئوخشاش ساددا خەلق ئەمەس . ئەرەبلەر بىزگە ئوخشاش 500 يىللىق سىياسىي مالىمانچىلىقنى باشتىن كەچۈرگەن بىچارە خەلق ، بۇ تەرىپى بىزگە ئوخشايدۇ . ئەمما پارسلار بىزنىڭ 500 يىل بۇرۇنقى ئەڭ سەلتەنەتلىك ۋاختىمىزغا ئوخشايدۇ . خاتا بولسىمۇ ئېتىقادىغا بەك سادىق ، ئالىملىرى ۋە موللاملىرىغا بەك ھۆرمەت قىلىدۇ ، گېپىدىن چىقمايدۇ . ئەگەر ئىران ھاكىمىيىتى پىداكار قىسىملىرىنى پارتىزانچە زەربە بېرىشكە بۇيرۇق قىلسا ، ئامېرىكىنى پۈتۈن ئوتتۇرا شەرقتە ئوسال ئەھۋالغا چۈشۈرۈپ قويىدۇ . ئەڭ يامىنى بىز ئۇيغۇرلار ، بولۇپمۇ ۋەتەندىكى ھەر مىللەت خەلقىمىز بۇ ئۇرۇشنىڭ ئەڭ چوڭ قۇربانلىرى بوپقېلىشىشى مۇقەررەر . شۇڭا ئامېرىك بىلەن ئىران ئارىسىدا ئۇرۇش چىقىشىنى ئارزۇ قىلماڭلار ! بەلكى ئاۋۇ تۈركىيەنىڭ ھەربىي ھەرىكىتىنى قوللاڭلار ! يالاڭتۆش تۈركىيەنىڭ بىزگە قاتتىق زىيىنى بار . ئەمما يانچۇقى توم تۈركىيەنىڭ ئۇنداق ئەمەس . شۇڭلاشقا ئۇنىڭ خەلقىمىز مەسىلىسىدە رەسۋا بولۇشقا رازى بولۇشىمۇ شۇ ئىقتىسادىي ئەھۋالىنىڭ ناچارلىقى .

شۇڭا تۈركىيەنىڭ لىۋىيەدىكى ئۇرۇشىنى پائال قوللاڭلار ! تۈركىيەنىڭ قورسىقى تويسۇن ، يانچۇقى تومپايسۇن ! خىتايغا دوڭغايمىسۇن!
ئىران بىلەن ئامېرىكا ئوتتۇرىسىدا ئۇرۇش چىقىشىنى ئارزۇ قىلماڭلار ! ئەگەر ئامېرىكا راسلا پۈتۈن دىققىتى بىلەن باندىتلارغا قارشى ھەربىي ئورۇنلاشتۇرۇش قىلماقچى بولۇپ ، باشقا كاشىلىلارغا يولۇقۇشنى خالىمىسا ، يەنى ئىران بىلەن ئۇرۇش قىلىشنى خوپ كۆرمىسە، ئۇنداقتا مەن ئىران بىلەن ئامېرىكىنى قايتا ياراشتۇرۇش ئۈچۈن ۋاستىچى بولۇپ موللا ئەلى خامىنىي بىلەن سۆھبەتلىشىپ بېقىشقا تەييار ! ئەسلى بىزدىن ئامېرىكا بىلەن ئىسلام دۆلەتلىرى ئارىسىدا ياراشتۇرغۇچى رول ئوينايدىغان شەخسلەر ئاللىبۇرۇن مەيدانغا چىقىشى كېرەك ئىدى ! تولىمۇ ئەپسۇس ، كەڭ دائىرىلىك دىپلوماتىيە ئىشلىرىدا بەكلا كەينىدە قالدۇق !

قاسىم سۇلايمانى ۋەقەسى ۋە ئىران - ئامېرىكا ئۇرۇشىنىڭ بىزگە كۆرسىتىدىغان زىيىنى ھەققىدە تەھلىل :

http://munber.iuyghur.com/index.php?topic=469.0

مەن لىۋىيەنىڭ كەم دېگەندە مىڭ يىللىق تارىخىنى تەتقىق قىلىپ ، ھەمدە يېقىنقى يۈز يىلدىن بېرى بولغان ئىشلار ھەققىدە مۇلاھىزە قىلغاچ، ئون يىلدىن بېرى بۇ يەردىكى مەسىلىنى ئوبدان بىلىپ يەتتىم . شۇڭا ئۆزەمنى ئەردوغان دەپ ئويلاپ ، بىر دۆلەتنىڭ مىللىي مەنپەئەتىنى پۈتۈن كۈچى بىلەن قوغدىشى زۆرۈرلۈكى نۇقتىسىدىن شۇنداق كەسكىن خۇلاسە چىقىرالىدىم . ئەردوغانمۇ مەن باشتا تۇنجى بىلدۈرگەن پوزىتىسيە بويىچە قىلىۋاتىدۇ ئىشلارنى . ئەردوغان ھازىر خۇددى 1212 - يىلى چىڭگىزخان ئالتۇن خانلىقى بىلەن ئۇرۇش قىلغان چاغدىكى ھالقىلىق تاللاش پەيتىدە تۇرۇۋاتىدۇ . ئەگەر چىڭگىزخان شۇ چاغدا قورقۇپ چېكىنىپ كەتكەن بولسا ، ئۇنىڭ چىڭگىزخان دېگەن نامىمۇ بىللە يوق بولاتتى . ئەمما كەسكىن ۋە توزرا قارار بىلەن ئۇرۇشقا كىردى . نەتىجىدە كېيىنكى سەلتەنەتىگە ئۇل سالالىدى . تۈركىيە ئۇتۇپ چىقسىۇن ! ئوتتۇرا شەرقتە مالىمانچىلىق قانچە ئاز بولسا ، ئەرەب خەلقىمۇ ئاندىن بىزگە بەكرەك كۆڭۈل بۆلەلەيدۇ . باندىت ھەفتەرنى كازاپىدىنمۇ بەتتەر ھالدا ئۆلتۈرۈش كېرەك ! ئۆز دۆلىتىنى ئۆزى ۋەيران قىلىپ ، ئۆز خەلقىنى قىرغان ۋەتەن ساتقۇچ خائىن ۋە ياتلارنىڭ چاكىرى بولۇشنى تاللىغان باندىتنى قانچە تېز يوقىتالىسا شۇنچە ياخشى .
ئەمىسە تۈركىيەگە ئۇتۇق تىلەيمە ، سىلەرمۇ ئۇتۇق تىلەڭلار ! ئەمما ئامېرىكا بىلەن ئىران ئارىسىدا ئۇرۇش چىقىشىنى ئارزۇ قىلماڭلار ھە !

شۇنچىلىك توختالسام بولار ھە ئەقىللىقلەر !؟

سايرام ئوغلانى. 

2020 - يىلى 7 - يانۋار  .  سەيشەنبە
03:03 يېرىم كېچە .        روستوۋ.